Goedemorgen, 112 alarmcentrale, wilt u politie, ambulance of brandweer spreken? Dit is een telefoontje die niemand hoopt te moeten plegen maar toch komt het zo’n twee maal per week voor dat de brandweer moet uitrukken voor een brand die ontstaan is door een lithium-ion accu van een hoverboard of drone waarbij het blussen steeds ingewikkelder wordt voor de brandweer. Britse onderzoekers onderzochten 17.000 hoverboards en concludeerden dat 88 procent onveilig was, met een verhoogd risico op oververhitting, explosie of brandgevaar.

De grote populariteit van hoverboards en drones zorgt ervoor dat er veel apparaten uit o.a. China op de markt komen. Deze kunnen niet alleen problemen veroorzaken zoals kortsluiting, maar ook leiden tot een verhoogd risico op brand of zelfs tot een ontploffing. Een hoverboard is een soort elektrisch skateboard met twee wielen en is zowel onder jongeren als volwassenen populair speelgoed. In ons land zijn ze officieel verboden op de openbare weg, maar op de stoep zie je nog wel eens iemand voorbij komen.

Vaak ontstaat dit door een combinatie van een slechte kwaliteit oplader die niet voldoet aan Europese normen en een accu die niet of nauwelijks voorzien is van het juiste BMS (battery management systeem). Dit BMS systeem zorgt ervoor dat de accu gecontroleerd wordt ontladen en gecontroleerd wordt geladen.



De gebruikte accu’s krijgen een signaal van het BMS systeem zodra de accuspanning het gewenste niveau heeft bereikt en de lader moet stoppen met laden. Ook wordt de temperatuur gecontroleerd en op basis hiervan kan de lader dan automatische de laadspanning bijstellen. Bij de ‘goedkopere’ varianten ontbreekt het vaak aan de juiste veiligheidstoepassingen en is de bedrading vaak ook nog van slechte (te dunne) kwaliteit. Hierdoor kan de grote hoeveelheid stroom die door de draden moet lopen veel warmte opwekken waardoor de isolatie smelt met alle gevolgen van dien.

Lithium-ion accu
Een lithium-ion accu is een middel om energie op te slaan en die chemische energie omzet in elektrische energie. Een lithium-ion accu onderscheid zich door zijn hoge energiedichtheid waardoor je heel veel energie in een kleine ruimte kunt opslaan. In steeds meer toepassingen wordt deze accu’s toegepast zoals in hoverboards, drones, powerbanks en elektrische fietsen. En laat dit nu net de apparaten zijn die de meeste mensen in huis hebben…

Gevaarlijke drones
Ook met de ontzettend populaire drones gaat het geregeld mis. Niet zozeer door het gewicht tot wel 4 kilo die spontaan uit de lucht kan vallen maar het grootste gevaar schuilt ook hier in de accu’s waarmee veel speelgoed drones zijn uitgevoerd.

Partijen zoals Amazon zijn al gestopt met de verkoop van een groot aantal merken hoverboards en drones waar ondeugdelijke accu’s en laders zijn toegepast. Waarschijnlijk heeft dat te maken met twijfels over de veiligheid, als gevolg van een aantal recente incidenten. Er zijn natuurlijk genoeg fabrikanten die wel met hun product voldoen aan de juiste handelsnormen.

Ook is het transport van deze type accu's onlangs door luchtvaartorganisatie IATA weer aangescherpt en in principe geldt dat de verzender verantwoording draagt voor het naleven van de regels. Dus als een Nederlands consument een product bestelt bij een bedrijf in Azië, mag je ervan uitgaan dat die leverancier ze netjes en volgens de geldende regels aflevert. Het gaat dan onder meer om striktere eisen voor verpakkingen en etikettering. Luchtvaartorganisatie IATA ziet ook dat er steeds meer lithium ion-accu's, of artikelen waarvan deze accu's onderdeel zijn, door de lucht worden vervoerd. Om het risico te beperken mogen losse accu's tegenwoordig alleen nog maar met een vrachtvliegtuig mee en niet meer met een vliegtuig dat ook passagiers vervoert. Ook mogen de accu's nog maar tot maximaal dertig procent opgeladen het vliegtuig in. 

Met deze 7 tips voorkom je brand door een lithium-ion accu:

  • 1. Blijf bij het apparaat tijdens het opladen, dan kun je meteen ingrijpen als het mis dreigt te gaan 
  • 2. Leg de accu tijdens het opladen altijd in de buurt van een rookmelder, dan wordt je direct gewaarschuwd
  • 3. Lees de handleiding van je product goed door, onder meer over het gebruik van de juiste spanning en laadtijd
  • 4. Gebruik altijd de oorspronkelijke oplader die bij het product is geleverd
  • 5. Stop de stekker direct in een stopcontact, dus niet in een verlengsnoer
  • 6. Laat een accu nooit in aan lader zitten als deze lang niet is gebruikt, dit kan leiden tot warmteophoping
  • 7. Laad nooit ’s nacht de accu op, als deze in brand vliegt kan er zich een zwarte giftige rookwalm verspreiden door je woning die je tijdens je slaap niet kunt ruiken 


Conclusie

Het is belangrijk dat we investeren in nieuwe vormen van educatie, procedures en regelgeving en vooral striktere handhaving hanteren. Kinderen verdienen het om zorgeloos te kunnen spelen zonder blootgesteld te worden aan allerlei risico’s en gevaren van ondeugdelijk speelgoed. Controleer voordat je een hoverboard of drone aanschaft eerst of de fabrikant een product op de markt heeft gebracht die voldoet aan alle veiligheidsnormen.